Khi nhắc đến nước Pháp, người ta thường nghĩ ngay đến rượu vang, bánh mì baguette hay những quán cà phê vỉa hè lãng mạn bên dòng sông Seine. Trong bức tranh văn hóa ấy, cà phê đóng vai trò như một “nhạc trưởng” thầm lặng, hòa quyện vào nhịp sống hàng ngày của người Pháp. Không giống sự nhanh gọn của espresso Ý hay sự đa dạng của cà phê Mỹ, văn hóa cà phê Pháp là sự kết hợp giữa nghệ thuật thưởng thức, sự thư thái và tinh thần giao lưu. Hãy cùng Thời Đại Coffee khám phá cách người Pháp uống cà phê và điều gì làm nên nét đặc trưng của văn hóa này!
Hành trình cà phê đến nước Pháp
Khởi nguồn từ thế kỷ 17
Cà phê lần đầu tiên xuất hiện tại Pháp vào năm 1669, khi các thương nhân Thổ Nhĩ Kỳ mang hạt cà phê đến triều đình của vua Louis XIV. Ban đầu, nó được coi là thức uống xa xỉ dành cho giới quý tộc. Đến năm 1672, quán cà phê đầu tiên mang tên Café Procope ra đời tại Paris, mở ra một kỷ nguyên mới cho văn hóa cà phê Pháp. Không chỉ là nơi thưởng thức đồ uống, Café Procope còn là điểm gặp gỡ của các nhà văn, triết gia như Voltaire và Rousseau, biến cà phê thành biểu tượng của trí tuệ và giao lưu.
Sự phổ biến trong đời sống
Đến thế kỷ 18, cà phê dần trở nên phổ biến hơn nhờ các thuộc địa Pháp ở Caribe và châu Phi cung cấp nguồn hạt dồi dào. Từ đó, nó không còn là đặc quyền của giới thượng lưu mà len lỏi vào từng góc phố, từng gia đình. Người Pháp không phát minh ra cách pha cà phê mới, nhưng họ đã biến việc uống cà phê thành một phong cách sống – chậm rãi, tinh tế và đầy cảm hứng.
Người Pháp uống cà phê như thế nào?
Cà phê buổi sáng – Bữa sáng kiểu Pháp
Với người Pháp, ngày mới bắt đầu bằng một tách cà phê đơn giản nhưng không thể thiếu, thường đi kèm với bánh mì baguette hoặc bánh sừng bò (croissant). Loại cà phê phổ biến nhất vào buổi sáng là café au lait – cà phê pha với sữa nóng theo tỷ lệ 1:1, được phục vụ trong một chiếc bát lớn (bol) thay vì tách nhỏ. Người Pháp thích nhúng bánh mì vào café au lait, vừa thưởng thức vị đắng nhẹ của cà phê hòa quyện với vị béo của sữa, vừa tận hưởng sự thư thái trước khi bắt đầu công việc.
Không giống người Ý chỉ uống cappuccino vào sáng sớm, người Pháp thoải mái với café au lait suốt buổi sáng mà không bị ràng buộc bởi “quy tắc thời gian”.
Cà phê đen – Sự tối giản của café noir
Sau bữa sáng, người Pháp thường chuyển sang café noir – cà phê đen đậm đặc, tương tự espresso nhưng pha với lượng nước hơi nhiều hơn (giống caffè lungo của Ý). Café noir được phục vụ trong tách nhỏ, thường uống vào giữa ngày hoặc sau bữa ăn để kích thích tiêu hóa. Tại các quán cà phê, bạn sẽ thấy người Pháp ngồi trên ghế ngoài vỉa hè, nhấm nháp café noir trong khi đọc báo hoặc ngắm nhìn dòng người qua lại – một hình ảnh đậm chất Paris.
Các biến thể khác
Ngoài café au lait và café noir, người Pháp cũng yêu thích một số loại cà phê khác:
-
Café crème: Gần giống cappuccino, gồm espresso pha với sữa nóng và chút bọt sữa trên bề mặt, thường uống vào giữa buổi sáng.
-
Noisette: Một shot espresso “đánh dấu” bằng vài giọt sữa, mang lại vị nhẹ nhàng hơn café noir.
-
Café allongé: Espresso pha loãng với nước nóng, dành cho những ai thích vị nhẹ hơn nhưng vẫn giữ được hương thơm đặc trưng.
Thói quen uống cà phê: Chậm rãi và giao lưu
Không giống người Ý uống espresso trong vài giây, người Pháp thích kéo dài trải nghiệm cà phê. Họ thường dành hàng giờ tại các quán cà phê, trò chuyện với bạn bè hoặc ngồi một mình với cuốn sách. Cà phê không chỉ là thức uống mà còn là cái cớ để tận hưởng cuộc sống, quan sát thế giới xung quanh. Điều này lý giải tại sao các quán cà phê Pháp luôn có bàn ghế ngoài trời – để khách hàng có thể hòa mình vào không khí phố phường.
Văn hóa cà phê Pháp – Không gian và tinh thần
Quán cà phê – “Phòng khách thứ hai”
Quán cà phê ở Pháp không chỉ là nơi phục vụ đồ uống mà còn là không gian văn hóa, nơi mọi người gặp gỡ, tranh luận và thư giãn. Từ những quán nổi tiếng như Les Deux Magots hay Café de Flore ở Paris – nơi từng là điểm hẹn của Sartre và Hemingway – đến các quán nhỏ ở vùng Provence, mỗi nơi đều mang một câu chuyện riêng. Nội thất quán thường đơn giản, với bàn gỗ, ghế mây và không gian ấm cúng, tạo cảm giác gần gũi như ở nhà.
Tinh thần “art de vivre”
Trong tiếng Pháp, “art de vivre” nghĩa là nghệ thuật sống, và cà phê là một phần không thể thiếu của triết lý này. Người Pháp không vội vã khi uống cà phê; họ biến mỗi tách cà phê thành một khoảnh khắc để tận hưởng. Dù là ngồi bên cửa sổ ngắm mưa hay trò chuyện với bạn bè, cà phê luôn đồng hành cùng sự thư thái và niềm vui giản dị.
Sự khác biệt với các nước khác
So với espresso Ý – nhanh gọn và đậm đặc – cà phê Pháp thiên về sự nhẹ nhàng và kéo dài trải nghiệm. Trong khi người Mỹ chuộng cà phê pha loãng trong cốc lớn để mang đi, người Pháp lại thích tách nhỏ và ngồi tại chỗ. Sự khác biệt này phản ánh lối sống: người Ý năng động, người Mỹ thực dụng, còn người Pháp lãng mạn và chậm rãi.
Ảnh hưởng của văn hóa cà phê Pháp trên thế giới
Văn hóa cà phê Pháp đã truyền cảm hứng cho nhiều quốc gia, từ cách thiết kế quán cà phê vỉa hè đến thói quen thưởng thức chậm rãi. Tại Việt Nam, ảnh hưởng của Pháp để lại dấu ấn qua cà phê sữa đá – một biến tấu từ café au lait nhưng được làm lạnh để phù hợp khí hậu nhiệt đới. Các quán cà phê kiểu Pháp với bàn ghế nhỏ và không gian mở cũng xuất hiện ở khắp nơi, từ Hà Nội đến Sài Gòn, mang theo chút tinh thần Paris.
Trên thế giới, hình ảnh quán cà phê Pháp xuất hiện trong văn học, điện ảnh và nghệ thuật, trở thành biểu tượng của sự lãng mạn và trí tuệ. Dù không phát minh ra cà phê, người Pháp đã biến nó thành một phần của bản sắc văn hóa, lan tỏa đến mọi ngóc ngách toàn cầu.
Kết luận: Học từ người Pháp để thưởng thức cà phê
Văn hóa cà phê Pháp là minh chứng cho việc một thức uống đơn giản có thể trở thành nghệ thuật sống. Từ café au lait buổi sáng đến café noir trên vỉa hè, người Pháp dạy chúng ta rằng cà phê không chỉ để uống mà còn để cảm nhận. Lần tới khi bạn cầm một tách cà phê, sao không thử ngồi xuống, nhấm nháp từng ngụm và ngắm nhìn thế giới xung quanh như người Pháp? Đó là cách để biến mỗi khoảnh khắc thành một niềm vui nhỏ bé nhưng trọn vẹn.
Bạn đã sẵn sàng khám phá tinh thần cà phê Pháp chưa? Hãy thử một tách café crème, ngồi bên cửa sổ và để hương vị kể bạn nghe câu chuyện của Paris. Chúc bạn có những phút giây thật thư thái bên ly cà phê của mình!